Budownictwo Ekologiczne

Wielokryterialne wsparcie dla istniejących budynków

June 18, 2018

Wyobraźmy sobie następującą sytuację – budynek otrzymał certyfikat BREEAM New Construction z wysokim wynikiem na poziomie Excellent. Co to oznacza dla użytkowników, co mówi o praktykach inwestora i o standardzie obiektu?

Obecnie wielokryterialna certyfikacja budynków jest standardem. Polska od kilku lat jest liderem certyfikacji BREEAM w Europie środkowo-wschodniej. Dla coraz większej liczby osób, również nie związanych z branżą budowlaną oraz z rynkiem nieruchomości, BREEAM oznacza dobrą jakość środowiska pracy i potwierdzenie międzynarodowych standardów zielonego budownictwa.

Budynki certyfikowane w schemacie New Construction oceniane są na podstawie wymagań obowiązujących w momencie rejestracji obiektu, a uzyskiwany certyfikat wydawany jest na czas nieokreślony. Każdy schemat certyfikacji jest regularnie aktualizowany, aby adekwatnie odzwierciedlać coraz to lepsze praktyki, rosnące oczekiwania czy nowe technologie.

Zarówno właściciele, jak i zarządcy nieruchomości dążą do tego, aby każdy budynek, pomimo upływu lat, jak najmniej tracił na swojej wartości, działał możliwe najefektywniej oraz cieszył się zainteresowaniem wśród użytkowników. Rodzi się jednak pytanie: co można zrobić, aby budynek, który otrzymał certyfikat na poziome Excellent, po upływie kilku lat mógł potwierdzić, że wciąż jest w doskonałej kondycji? Narzędziami wspomagającymi właścicieli i zarządców nieruchomości są w tym temacie systemy oceny istniejących budynków takie jak m.in.: BREEAM In-Use, LEED EBOM, WELL oraz Fitwel.

W dalszej części artykułu opisano najpopularniejszy w Polsce system BREEAM In-Use oraz nowy, ciekawy standard koncentrujący się przede wszystkim na komforcie użytkowników, czyli Fitwel.

W systemie BREEAM In-Use każdy obiekt oceniany jest w dziewięciu kategoriach, są to: zdrowie i dobre samopoczucie, transport, odpady, ekologia, energia, zanieczyszczenia, materiały, woda i zarządzanie. Niezależną jednostką certyfikującą jest BRE Global (Building Research Establishment) z Wielkiej Brytanii.

Schemat BREEAM In-Use pozwala ocenić budynek oraz procedury zarządzania w trakcie jego eksploatacji. Z uwagi na fakt, że certyfikaty BREEAM In-Use wydawane są na czas określony (na rok, z możliwością ich dwukrotnego przedłużenia), konieczne jest okresowe wprowadzenie ulepszeń oraz stały monitoring działalności operacyjnej budynku. Cechy te pozwalają na utrzymanie, nawet kilkudziesięcioletniego budynku w dobrej kondycji, mogącego porównać się niejednokrotnie z nowszym obiektem tego samego typu.

BREEAM In-Use stawia budynkom w każdym wieku określone wymagania do spełnienia zarówno jeśli chodzi o elementy wyposażenia budynku, jak również o sposób jego zarządzania. Można wymienić tutaj np. zapewnienie odpowiedniego przepływu wody w bateriach umywalkowych. Wymaganie to dotyczy maksymalnego przepływu wody w ilości 6l/min. Jednak nie sam przepływ jest tutaj najistotniejszy, określony jest również typ baterii. Jednostka certyfikująca honoruje w tym zakresie wyłączenie baterie z automatycznym odcięciem wypływu wody (na przycisk lub na podczerwień). Innym wymaganiem BRE dotyczącym właściwego utrzymania obiektu, jest opracowanie pro-aktywnej polityki. Dokument powinien zakładać podejmowanie prewencyjnych działań, zapobiegających awariom oraz okresowy harmonogram konserwacji obiektu i jego systemów.

Decyzja o poddaniu obiektu ocenie BREEAM In-Use niesie za sobą wiele korzyści, z których najważniejsze to potwierdzenie zgodności z najlepszymi standardami zrównoważonego budownictwa, wparcie istniejących systemów zarządzania i raportowania oraz przegląd procesów zarządzania budynkiem pod kątem jego wpływu na środowisko.

Wychodząc poza techniczne aspekty wyposażenia budynku oraz kwestie związane z jego zarządzaniem, warto również zwrócić uwagę na bezpośrednie oddziaływanie budynku na jego użytkowników.

W ostatnich latach zaczęto w sposób bardziej zdecydowany i świadomy skupiać się na tematach związanych z ludzkim zdrowiem i dobrym samopoczuciem. Trendy te stanowią kluczowe elementy  zrównoważonego rozwoju i wyznaczają kierunki, w których powinny podążać przyjazne dla użytkowników budynki. Kierunki te determinują sposób, w jaki projektuje, eksploatuje i ocenia się budynki oraz  ich otoczenie.

Statystycznie, większość czasu w ciągu dnia przebywamy w budynkach, w tym średnio ponad 8 godzin w miejscu pracy. Na naszą wydajność mają wpływ m. in. takie czynniki jak: samopoczucie, aktywność fizyczna, jakość powietrza, poziom hałasu czy sposób odżywiania. Center for Active Design (amerykańska organizacja ds. projektowania i wspierania zdrowych rozwiązań) stworzyła system certyfikacji budynków – Fitwel Certification System, który bierze pod uwagę wyżej wymienione czynniki.

W systemie Fitwel budynek ocenia się w 12 sekcjach, są to m.in.: lokalizacja budynku, przestrzenie zewnętrzne, dostęp do wody i zdrowej żywności. Łącznie system obejmuje od 59 do 63 strategii, w których bierze się pod uwagę aspekty mające szczególne znaczenie dla zdrowia użytkowników. Każda ze strategii poparta jest jedną lub kilkoma kategoriami zdrowotnymi (łącznie wyznaczono 7 kategorii zdrowotnych). System Fitwel został opracowany na podstawie ponad 3000 badań, przez szeroką grupę ekspertów w dziedzinie projektowania, zdrowia publicznego i zarządzania budynkiem. Fitwel skłania do aktywności fizycznej użytkowników budynku,  zachęcając ich do korzystania ze schodów zamiast windy, np. poprzez zastosowanie przeszkleń klatki schodowej (które czynią ją lepiej widoczną), ciekawych grafik na ścianach, bądź zapachów czy dźwięków muzyki. Dzięki takim zabiegom korzystanie ze schodów staje się przyjemniejsze i sprawia, że użytkownicy zwiększają swoją aktywność fizyczną.

Inną aktywnością, którą wpiera System Fitwel, jest uprawianie miejscowych ogrodów z owocami i warzywami. Zapewnienie możliwości posiadania przez każdego z użytkowników własnego kawałka zieleni, którą mógłby uprawiać, ma pozytywny wpływ zarówno na aktywność fizyczną, jak i dobre samopoczucie, pozwala rozładować stres i napięcie. Dodatkowo zapewnia wygodny dostęp do zdrowego jedzenia, pomagając udoskonalić diety pracowników. Fitwel promuje także budynki, które posiadają okna z widokiem na zieleń z miejsc pracy. Bezpośredni widok z okna na przyrodę poprawia samopoczucie, relaksuje oraz zachęca  do aktywniejszego trybu życia.

Niemniej ważnym czynnikiem, uwzględnianym w certyfikacji Fitwel, jest dostęp do światła dziennego. Praca przy sztucznym świetle powoduje, że szybciej męczy nam się wzrok a także cały organizm. Naturalne oświetlenie poprawia komfort psychiczny, wpływa na wydajność, dobre samopoczucie i zdrowie, pozwala dłużej utrzymać aktywność fizyczną w dobrej formie. Poza tym, światło dzienne reguluje procesy życiowe i dobowy cykl organizmu, bez niego nie bylibyśmy w stanie normalnie funkcjonować, dlatego tak istotne jest spełnienie tego wymagania. Aby skłonić użytkowników do przebywania na świeżym powietrzu, a w związku z tym także ekspozycji na światło dzienne, należy wziąć pod uwagę również zewnętrzne udogodnienia przestrzeni, dostępne przy wejściu do budynku. Mogą to być miejsca do odpoczynku, takie jak ławki, stoliki, roślinność, elementy związane z wodą, np. małe oczka wodne, fontanny. Miejsca takie powinny być wizualnie atrakcyjne dla użytkownika, aby zachęcić go do korzystania. Wpłynie to na możliwość odpoczynku, zmniejszenie stresu i poprawę ogólnego dobrego samopoczucia.

Przyjazne środowisko pracy powiązane jest zatem ze zdrowiem użytkownika, a zdrowie z wydajnością i w konsekwencji z finansowym zyskiem dla firmy. Zarówno pracodawcy, właściciele budynków, projektanci, deweloperzy czy inwestorzy zaczynają zwracać uwagę na to, że budynek oraz jego otoczenie może w wielu aspektach wpływać na zdrowie i samopoczucie ludzi, jest to więc dobry zaczątek do tworzenia zdrowych, przyjaznych budynków.

Opisane powyżej narzędzia oceny istniejących budynków wzajemnie się uzupełniają. BREEAM In-Use skupia się głównie na cechach budynku oraz na sposobie jego zarządzania. Fitwel natomiast w większej mierze koncentruje się na zdrowiu i dobrym samopoczuciu użytkowników budynku. Należy podkreślić z pełną stanowczością, że otrzymanie certyfikatu New Construction nie powinno oznaczać wstrzymania się od podejmowania kolejnych działań związanych z certyfikacją. Tylko stałe podążanie za najnowszymi standardami i wytycznymi może prowadzić do utrzymania zdrowego, przyjaznego dla użytkowników i efektywnego pod kątem zużycia mediów obiektu.

Author
Kamila Konopczyńska; Fitwel Ambassador; kamila.konopczynska@sweco.pl; Magdalena Migdał; Assessor BREEAM In-Use; magdalena.migdal@sweco.pl

Comments

Leave a Reply to Bartosz Dowojna Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Name *

På sweco.se använder vi cookies för att webbplatsen ska fungera på ett bra sätt för dig. Vi lagrar ingen personlig data. Om du inte accepterar cookies kan du stänga av det via din webbläsare.